3ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΓΑΡΩΝ

Μαραθώνος 1 19100 Μέγαρα , Τηλ.: 2960-29277 mail@3dim-megar.att.sch.gr

  • Μεγαλύτερο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Προκαθορισμένο μέγεθος γραμματοσειράς
  • Μικρότερο μέγεθος γραμματοσειράς

Επίσκεψη στο Μουσείο Μπενάκη

E-mail Εκτύπωση PDF

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ

Την Πέμπτη 24 Ιανουαρίου επισκεφθήκαμε το Μουσείο Μπενάκη. Η τάξη μας ξεναγήθηκε και εργάσθηκε στις αίθουσες με τα βυζαντινά εκθέματα.

Η πρώτη αίθουσα είχε αντικείμενα από τα πρώιμα βυζαντινά, παλαιοχριστιανικά χρόνια: 1) Νεκρικά πορτρέτα Φαγιούμ (προσωπογραφίες από την περιοχή Φαγιούμ στην Αίγυπτο), 2) Πανέμορφα κοπτικά υφάσματα με πολύχρωμα σχέδια και μορφές, 3) Κοσμήματα: περιδέραια, σκουλαρίκια, περικάρπια, δαχτυλίδια, από χρυσό, ασήμι και πολύτιμους λίθους που φορούσαν οι πλούσιοι οι άρχοντες, κι όσοι κατείχαν υψηλές θέσεις και 4) Αντικείμενα καθημερινής χρήσης: λυχνάρια, κηροπήγια, πολυέλαιοι, καντάρια και σταθμά για τη ζύγιση προϊόντων, δοχεία και κουβάδες, νομίσματα κ.α. από χαλκό, σίδερο, ασήμι και χρυσό που χρησιμοποιούσε ο απλός λαός.

Η δεύτερη αίθουσα είχε ψηφιδωτά, χειρόγραφα βιβλία και πιάτα καθημερινής χρήσης φτιαγμένα από πηλό με σχέδια και ζωγραφιές και εφυαλωμένα με ειδική επίστρωση γυαλιού.

Η τρίτη αίθουσα είχε πολλές βυζαντινές εικόνες αγιογραφημένες με την ορθόδοξη τεχνοτροπία  όπως η εικόνα της φιλοξενίας του Αβραάμ, η αγία Άννα με την Παναγία στην αγκαλιά της, πολλές εικόνες της Παναγίας (Βρεφοκρατούσα, Οδηγήτρια, Πολυύμνητος, Παναγία των αγγέλων, κ.α.) εικόνες αγίων με τη ζωή τους (θαύματα, μαρτύρια κλπ.) όπως του αγίου Γεωργίου, αγίου Νικολάου κ.α. και εικόνες δυτικής τεχνοτροπίας  όπως η προσκύνηση των Μάγων του Δομίνικου Θεοτοκόπουλου (Ελ Γκραίκο).

Οφείλουμε να ευχαριστήσουμε θερμά την Κα Γιαννουλάτου Μαρία ? Χριστίνα για την ωραία και λεπτομερή ξενάγηση που έκανε σε μας τους εκπαιδευτικούς βοηθώντας μας έτσι να παρουσιάσουμε καλύτερα τα εκθέματα στους μαθητές μας. Επίσης ευχαριστούμε το Μουσείο που μας έδωσε υλικό (έντυπα, διαφάνειες σε Power Point και κείμενα σε Word)  και συνέβαλε ουσιαστικά στην καλύτερη ενημέρωση και προετοιμασία μας.

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ

Βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Βασιλίσσης Σοφίας και Κουμπάρη 1 στο Κολωνάκι. www.benaki.gr, τηλ. 2103671067-70.

Είναι στεγασμένο σ? ένα από τα επιβλητικότερα νεοκλασικά κτήρια της Αθήνας. Ιδρύθηκε από τον ευπατρίδη Αντώνη Μπενάκη (1873 ? 1954) και εγκαινιάσθηκε το 1931.

Χάρη στη γενναιοδωρία του ιδρυτή του και των εκατοντάδων δωρητών που ακολούθησαν το παράδειγμά του, το Μουσείο Μπενάκη, που λειτουργεί ως αυτόνομο κοινωφελές Πολιτιστικό Ίδρυμα Ιδιωτικού Δικαίου, έχει στη συλλογή του 45.000 περίπου αντικείμενα, ισάριθμα βιβλία και 650 περίπου αρχειακές μονάδες ιστορικών εγγράφων. Παράλληλα, διαθέτει ένα από τα μεγαλύτερα φωτογραφικά αρχεία της Ελλάδας, 32 μεγάλες αρχειακές μονάδες, που μελετώνται συστηματικά από το Κέντρο Τεκμηρίωσης.

Στο θησαυρό που διαφυλάσσει και διαχειρίζεται το Μουσείο Μπενάκη στο ιστορικό κτήριο της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας εκτίθενται, από τον Ιούνιο του 2000, τα αντιπροσωπευτικά δείγματα μόνο των ελληνικών συλλογών του.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΠΕΝΑΚΗΣ

 

Βιογραφικά στοιχεία

Ο Αντώνης Μπενάκης, γιος του Εμμανουήλ Μπενάκη και αδερφός της Πηνελόπης Δέλτα, γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια, το 1873. Σπούδασε στην Αθήνα και την Οξφόρδη και εργάστηκε στις επιχειρήσεις του πατέρα του στην Αλεξάνδρεια και την Αγγλία. Πολέμησε ως εθελοντής στον πόλεμο του 1897 και τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913. Ασχολήθηκε επίσης με τον ναυτικό αθλητισμό και τον Προσκόπισμό. Το 1935-36 συμμετείχε στην κυβέρνηση Κωνσταντίνου Δεμερτζή ως υπουργός Γεωργίας. Μεγάλος φίλος των τεχνών, ασχολήθηκε από τα νεανικά του χρόνια με την αγορά έργων τέχνης και σχημάτισε σπουδαίες συλλογές. Ίδρυσε το Μουσείο Μπενάκη δωρίζοντας τις συλλογές του και αναλαμβάνοντας τις δαπάνες λειτουργίας του. Πέθανε στην Αθήνα το 1954.

Βιβλία για τον Αντώνη Μπενάκη στη βιβλιοθήκη

 

Τομαρά-Σιδέρη, Ματούλα. Αλεξανδρινές οικογένειες: Χωρέμη, Μπενάκη, Σαλβάγου. Αθήνα: Εκδόσεις Κέρκυρα, 2004. [ART 361.74092 TOM]

Σουλογιάννης, Ευθύμιος Θ. Αντώνης Εμμ. Μπενάκης: 1873-1954: ο ευπατρίδης, ο διανοούμενος, ο ανθρωπιστής. Αθήνα: Καστανιώτης, 2004. [ART Β ΜΠΕ]

Σύνδεσμοι στο διαδίκτυο για τον Αντώνη Μπενάκη

Μουσείο Μπενάκη

Μουσείο Μπενάκη: η ιστορία: ο ιδρυτής

Φύλλα Εργασίας μαθητών

Οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες τριών ή τεσσάρων  ατόμων και δούλεψαν τα παρακάτω φύλλα εργασίας. Οι δάσκαλοί τους ήταν συντονιστές, εμψυχωτές και παρείχαν την ανάλογη βοήθεια (συμβουλές, διευκρινήσεις, πληροφόρηση)  στις ομάδες, όταν ήταν αναγκαίο.

1η ΑΙΘΟΥΣΑ

Πρώτη Βυζαντινή περίοδος, Παλαιοχριστιανικά χρόνια (έως τον 8ο μ.Χ. αι.)

Η ρωμαϊκή αυτοκρατορία ήταν απέραντη. Μέσα στα σύνορά της ζούσαν πολλοί λαοί με διαφορετική γλώσσα, θρησκεία, ήθη, έθιμα και πολιτισμό. Έτσι έμοιαζε σαν ένα μεγάλο μωσαϊκό που ένωνε πολλούς τόπους και λαούς. Ονομάστηκε βυζαντινή από τους επιστήμονες ιστορικούς, πολλούς αιώνες αργότερα, μετά την κατάκτησή της από άλλους λαούς.

Σημείωση: Οι ονομασίες «βυζαντινή αυτοκρατορία, Βυζαντινός-ή, Βυζάντιο κλπ.» οφείλονται στη μικρή αποικία των Μεγαρέων από την Αττική, το «Βυζάντιο», που έφτιαξε ο Βύζας ο Μεγαρεύς  (657 π.Χ.), στο σημείο που, ύστερα από περίπου χίλια χρόνια (330 μ.Χ.), ο αυτοκράτορας της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας Μέγας Κωνσταντίνος έφτιαξε τη νέα πρωτεύουσα του κράτους, τη «Νέα Ρώμη» ή «Κωνσταντινούπολη».

Εργασίες

1η Εργ.: Πώς ήταν φυσιογνωμικά οι βυζαντινοί; Βρείτε το πορτρέτο ενός βυζαντινού ανθρώπου από την Αντινοόπολη της Αιγύπτου και περιγράψτε το.

Πρόσωπο: ?????

Χρώμα δέρματος, ρούχα: ?????

Σημείωση: Το νεκρικό αυτό πορτρέτο (Φαγιούμ) έχει ζωγραφιστεί σε ύφασμα με την εγκαυστική τεχνική (ανακάτευαν το χρώμα με ζεστό, λιωμένο κερί και ζωγράφιζαν). Την τεχνική αυτή χρησιμοποίησαν και οι πρώτοι χριστιανοί για τις αγιογραφίες τους.

? Θέμα για συζήτηση: Πώς διατηρήθηκαν στην Αίγυπτο υφάσματα περίπου 1700 χρόνια;

2η Εργ.: Βρείτε ένα κοπτικό ύφασμα που παρουσιάζει μια γυναικεία μορφή που στολίζεται.

Τι σας κάνει ιδιαίτερη εντύπωση στο πρόσωπο της γυναίκας; Απ.: ???.

Πού χρησιμοποιούσαν αυτά τα υφάσματα οι βυζαντινοί; Απ.: ???.

Σημείωση: Οι Κόπτες ήταν χριστιανοί κάτοικοι της Αιγύπτου με ειδικότητα στα όμορφα υφάσματα.

3η Εργ.: Σημειώστε κοσμήματα που χρησιμοποιούσαν οι βυζαντινοί (όνομα και υλικό κατασκευής):

Κοσμήματα:......................................................................

Ποιοι, κατά τη γνώμη σας, φορούσαν αυτά τα κοσμήματα; Απ.:.....................................................

4η Εργ.: Σημειώστε αντικείμενα καθημερινής χρήσης που χρησιμοποιούσαν οι βυζαντινοί στα σπίτια τους (όνομα και υλικό κατασκευής):

Αντικείμενα:????.

Τι βλέπετε πάνω στις επιφάνειές τους; Απ.:???..

Σημείωση: Οι τεχνίτες που κατασκεύαζαν όλα τα παραπάνω αντικείμενα λέγονταν «χειρώνακτες», γιατί τα έφτιαχναν με τα χέρια τους. Σε κάποια αντικείμενα βλέπουμε σκαλισμένα θέματα από την αρχαία Ελλάδα π.χ. μυθολογία.

?? Θέμα για συζήτηση: Γιατί οι τεχνίτες ζωγραφίζουν ή σκαλίζουν πάνω στα διάφορα αντικείμενά τους θέματα από τη μυθολογία και την αρχαία Ελλάδα (δωδεκάθεο) ενώ βρισκόμαστε σε χριστιανική εποχή;

5η Ερ.: Υπογραμμίστε ανάλογα για να αξιολογήσετε την τέχνη των βυζαντινών τεχνητών (καλλιτεχνών):

Η τεχνική στα κοσμήματα: Φανταστική / Αξεπέραστη,  Άριστη,  Πολύ Καλή,  Καλή,  Σχεδόν Καλή.

Η τεχνική στα αντικείμενα του σπιτιού: Φανταστική / Αξεπέραστη,  Άριστη,  Πολύ Καλή,  Καλή,  Σχεδόν Καλή.

2η ΑΙΘΟΥΣΑ

Περίοδος ακμής και κρίσης του Βυζαντίου (8ος μ.Χ. αι. μέχρι την Άλωση της Πόλης (1453)

Όλα τα έργα αυτής της αίθουσας φιλοτεχνήθηκαν μετά το 843 μ.Χ. Δηλαδή, ύστερα από την ταραγμένη περίοδο της εικονομαχίας (διαμάχη μεταξύ των Βυζαντινών για το αν θα έπρεπε στους ναούς να υπάρχουν και να προσκυνούνται εικόνες με τα πρόσωπα του Χριστού, της Παναγίας κλπ.) που κράτησε πάνω από 100 χρόνια κι έληξε με την Ζ΄ οικουμενική σύνοδο που αποφάσισε την αναστήλωση των εικόνων (επανατοποθέτηση των εικόνων στους ναούς).

1η Εργ.: Εργαστείτε στο μεγάλο ψηφιδωτό της Παναγίας Πλατυτέρας (αντίγραφο από την Πλατυτέρα που βρίσκεται στην κόγχη του ιερού του μεγάλου ναού της του Θεού Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη)

Σημειώστε τα χρώματα που βλέπετε:
Απ.:.............................................

Η δημιουργία ενός ψηφιδωτού, κατά τη γνώμη σας, ήταν δύσκολη ή εύκολη δουλειά και γιατί;
Απ.:.............................................

Τι σας εντυπωσιάζει περισσότερο σ? ένα ψηφιδωτό, όταν το βλέπετε από μακριά;
Απ.: ............................................

2η Εργ.: Ανακαλύψτε το μικρό ψηφιδωτό από την ιερά μονή Στουδίου στην Κωνσταντινούπολη.

Ποιος έχει δωρίσει στο μουσείο αυτό το ψηφιδωτό;
Απ.: ............................................

Γιατί οι ψηφίδες του προσώπου είναι μικρότερες σε μέγεθος από τις άλλες των ρούχων κλπ.:
Απ.: ............................................

??Εργασία στο Σχολείο: Βρείτε πληροφορίες: 1) Για την Πηνελόπη Δέλτα, 2) Για τον Αντώνη Μπενάκη και τη δημιουργία του Μουσείου και 3) Για το πώς φτιαχνόταν ένα ψηφιδωτό.

3η Εργ.: Παρατηρήστε και περιγράψτε βιβλία της Βυζαντινής εποχής:

Τα βιβλία είναι γραμμένα με το χ?... και γι? αυτό λέγονται χ?????... Τα έχουν γράψει δ????, ή μ????? ή απλά μ??????? άνθρωποι της εποχής εκείνης. Οι ζωγραφιές που έχουν λέγονται μ???????? Τα φύλλα τους είναι από δ??? ζώου και λέγονται π?????? Χάρη στους Βυζαντινούς αντιγραφείς έφτασαν ως τις μέρες μας πολλά αρχαία κείμενα κι έτσι γνωρίζουμε λεπτομέρειες για τον αρχαίο κόσμο (αρχαία Ελλάδα κλπ.)

Πιστεύετε ότι το ίδιο πρόσωπο που έγραφε το βιβλίο έκανε και τις ζωγραφιές μέσα σ? αυτό; Αν όχι, ποιος μπορεί να ζωγράφιζε το βιβλίο;
Απ.: .........................................

Ποιο ρόλο έπαιζαν οι ζωγραφιές στα βιβλία;
Απ.: .........................................

Στη βυζαντινή εποχή βιβλία είχαν μόνο οι πλούσιοι, οι μορφωμένοι, οι δάσκαλοι και τα μοναστήρια. Γιατί ήταν δύσκολο να έχουν όλοι βιβλία, ακόμα κι οι πιο φτωχοί;
Απ.: .........................................

4η Εργ.: Βρείτε τα σκεύη που χρησιμοποιούσαν καθημερινά στο φαγητό τους:

Πώς ήταν τα πιάτα τους;
Απ.: Υλικά κατασκευής: ...........................................
Σχήματα: ..............................................................
Διακοσμητικά θέματα: .............................................

Σημειώσεις: 1) Η γυαλιστερή επιφάνεια στα πιάτα οφείλεται σε μια ειδική επίστρωση με λεπτό στρώμα γυαλιού. Η εργασία αυτή λέγεται εφυάλωση και προστάτευε το πιάτο και τα χαραγμένα πάνω σ? αυτό θέματα. 2) Οι Βυζαντινοί ήταν καλοφαγάδες. Του κόσμου τα καλούδια περνούσαν από το τραπέζι τους, και τα νοστίμιζαν με μπαχαρικά και μυρωδικά κάθε λογής. Αγαπούσαν πολύ τις σάλτσες. Έτρωγαν ψάρια (ξακουστός ήταν ο γάρος, μια σάλτσα που την έφτιαχναν με μυστική συνταγή χρησιμοποιώντας μικρά ψάρια και αλάτι με ξύδι ή κρασί), κρέας, κυνήγι, όσπρια, φρούτα, λαχανικά κ.α.

3η ΑΙΘΟΥΣΑ

Μεταβυζαντινή περίοδος, ( Το Βυζάντιο μετά την Άλωση της Πόλης  )

Λίγο πριν την πτώση της Κων/πολης στα χέρια των Τούρκων, στα συρρικνωμένα εδάφη της αυτοκρατορίας άνθισε η καλλιτεχνική δημιουργία που χαρακτηρίζεται από τους μελετητές ως αναγέννηση παλαιολόγεια, αφού στο θρόνο βασίλευε τότε η δυναστεία των Παλαιολόγων (Τελευταίος αυτοκράτορας ο Κων/νος ΙΑ΄ Παλαιολόγος). Αλλά και μετά την άλωση οι Βυζαντινοί συνέχισαν να δημιουργούν. Ήρθαν σε επαφή και με τα καλλιτεχνικά κέντρα της Δύσης. Το κέντρο της καλλιτεχνικής δημιουργίας, τώρα, ήταν η Κρήτη, σημαντική κτήση των Βενετών που στα χρόνια εκείνα ήταν θαλασσοκράτορες. Όλα τα έργα που φιλοτεχνήθηκαν μετά το 1453 τα ονομάζουμε μεταβυζαντινά.

1η Εργ.: Βρείτε την εικόνα που παρουσιάζει τη «φιλοξενία του Αβραάμ» και σημειώστε:

1) Πρόσωπα: ????????????????
2) Έπιπλα, αντικείμενα: ???????????????????????????????
3) Υλικό πάνω στο οποίο αγιογραφήθηκε:????
4) Αιώνας ?? 
5) Κυριότερα χρώματα: ??????????????????????????

2η Εργ.: Βρείτε το αργυρόβουλο με τη υπογραφή του Δεσπότη του Μιστρά (1456):

Διαβάστε την υπογραφή στο κάτω μέρος και σημειώστε το όνομά του:
...............................................................................................

??Εργασία στο Σχολείο: Βρείτε πληροφορίες από το βιβλίο της Ιστορίας για το Δεσποτάτο του Μιστρά.

3η Εργ.: Ανακαλύψτε την εικόνα της αγίας Άννας που κρατάει στην αγκαλιά της την Παναγία:

Πώς καταλαβαίνουμε ποιο από τα δυο πρόσωπα είναι η Παναγία;
Απ.: ................................................................................

Ο αγιογράφος έκανε και τα δυο πρόσωπα εντελώς ίδια. Τι θέλει να μας πει με αυτό;
Απ.:??????????????????????????????????????????

Η εικόνα κατασκευάστηκε το ?? αιώνα από τον ??????????????????

Ποιο πλεονέκτημα είχαν οι φορητές εικόνες σε ξύλο σε αντίθεση με τις τοιχογραφίες;
Απ.: ........................................................................................................

4η Εργ.: Βρείτε την εικόνα του αγίου Γεωργίου στην οποία είναι αγιογραφημένες και σκηνές απ? τη ζωή του:

Σημειώστε με πολύ λίγες λέξεις σκηνές από τη ζωή του αγίου:
Απ.:............................................................................

Τι μαθαίνουμε για τους αγίους απ? αυτού του είδους τις εικόνες;
Απ.: .............................................................................

Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος λέει για τις εικόνες ότι είναι «τα βιβλία των αγραμμάτων». Εξηγήστε με λίγα λόγια τι εννοεί:
Απ.: .............................................................................

5η Εργ.: Βρείτε στην αίθουσα και σημειώστε με το όνομά τους εικόνες της Παναγίας:

Εικόνες: π.χ. Βρεφοκρατούσα, ........................................................................................

Σε όσες εικόνες κι αν δούμε ένα ιερό πρόσωπο π.χ. Παναγία, Χριστό, άγιο Γεώργιο κλπ. παρατηρούμε ότι τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους είναι ίδια. Γιατί οι αγιογράφοι επιδιώκουν κάτι τέτοιο;
Απ.:......................................................................................

? ? Θέμα για συζήτηση: Πώς πήρε το όνομά της η Παναγία Οδηγήτρια;

6η Εργ.: Παρατηρήστε τον πίνακα του Δομίνικου Θεοτοκόπουλου «Η προσκύνηση των Μάγων».

Σημειώστε τα πρόσωπα που αναγνωρίζετε:
Απ.: ...................................................

Η εικόνα αυτή έχει αγιογραφηθεί σύμφωνα με τη δυτική τεχνοτροπία στη ζωγραφική και διαφέρει από την αντίστοιχη ορθόδοξη εικόνα της προσκύνησης των Μάγων στη Γέννηση του Χριστού. Εντοπίστε και σημειώστε αυτές τις διαφορές.
Απ.: ....................................................

? ? Εργασία στο Σχολείο: Βρείτε πληροφορίες για το Δομίνικο Θεοτοκόπουλο.

7η Εργ.: Καταγράψτε άλλες εικόνες της αίθουσας:
Απ.:......................................................................

8η Εργ.: Σημειώστε το έργο που σας έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση και γράψτε τους λόγους που το επιλέξατε. Απ.: Επιλέξαμε το έργο: ??.????????????????? γιατί ?????...

Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 30 Ιανουάριος 2013 22:26  

Υλικό Διαπολιτισμικής

Τα παιχνίδια της αυλής

Παιδικά τραγούδια

Ο Παραμυθάς

Πειράματα με Απλά Υλικά

Εορτολόγιο

Online Επισκέπτες

Έχουμε 51 επισκέπτες συνδεδεμένους

Πώς να μας βρείτε

Δώστε διεύθυνση που βρίσκεστε και θα σχεδιάσουμε το πώς θα μας βρείτε